In "En toen wisten we alles" (2011) wijst filosoof Coen Simon erop dat fictie en feit beide terug gaan op het Latijnse 'fingere' wat staat voor 'een proces van maken of scheppen'. Als mens creëren we niet alleen verhalen of fictie, maar ook de 'harde' feiten waar we via de wetenschappen naar op zoek gaan. We scheppen de werkelijkheid om ons heen, verzorgen de regie, meten ons manieren aan van kijken, aanvoelen, bewijzen, spreken, ...

In deze blog laveren we tussen fictie en feit, gaan op zoek naar richtinggevende ideeën of opmerkelijke verhalen, volgen de sporen die wij, mensen, uitzetten in de werkelijkheid. We foerageren, sprokkelen, ... zoeken betekenis.

vrijdag 10 januari 2014

Zigzaggen zonder plan

Over "Het nut van nutteloosheid" ging het in een interview met filosoof en organisatiekundige René te Bos in De Volkskrant van 4 januari 2014. Hij heeft het over zijn zoontje die liever een kopstoot geeft dan gewoon met de voet te scoren, en daardoor de kansen van zijn ploeg verspeelt: "Doelpunten maken is maar een zinloze onderbreking van het spel".

Mooi is ook het fysieke resultaat van het eigen handelen: "Af en toe moet je faliekant kunnen mislukken. Dat geeft karakter, een inscriptie op het gelaat". Maar om tot goed samenspel of teamplay te komen is dat karakter er juist te veel aan, dus worden de spelers ontdaan van karakter. Of ook over de paradox van het neoliberale denken: het eeuwige pleidooi voor een kleinere, maar wantrouwende overheid, die sterk wil controleren in de vorm van cijfers, rapporten en prestatienormen.

De grondlegger voor het planmatige denken is Plato, die ons bijbracht te streven naar een hogere, ideale wereld met als gevolg dat we altijd weer zo snel mogelijk potentie willen omzetten in realiteit. De Chinese filosofie legt minder de nadruk op het persoonlijke handelen omdat het de werkelijkheid zelf als productief ziet. Het komt er dan ook op aan mee te gaan met de stroom, en die af en toe een zetje te geven. Je moet de potentie van een veranderende realiteit benutten.

En: "Met transparantie proberen we alles zichtbaar te maken, maar daarmee scheppen we slechts een illusie. Het proces dat achter de cijfers ligt, wordt vaak vergeten."

Geen opmerkingen:

Een reactie posten