In een column van aan paar jaar terug (Volkskrant, 7 april 2012), maakt Bas Haring een mooie vergelijking waaruit de relativiteit van ons weten en spreken naar voor komt.
Als een pen op tafel ligt, gaan we ervan uit dat ze elkaar 'raken', maar als je inzoomt en blijft inzoomen stel je vast dat op atomair niveau de tafel- en pen-atomen elkaar niet raken. Het woord raken is dus niet meer van toepassing eens je afdaalt tot het microniveau van de atomen.
De overstap makend naar hersencellen komt Haring net tot de omgekeerde vaststelling: deze cellen zitten met eenvoudige schakelingen aan elkaar vast zonder enige vorm van vrijheid. Wat zijn de implicaties van deze vaststelling voor ons als mens, als persoon? Ook hier moeten we beseffen dat het woord vrijheid andere ladingen dekt op micro- en macroniveau:
" 'Eigenlijk heb ik geen vrije wil, omdat de cellen in mijn hoofd niet vrij zijn' is net zo onwaar als de zin 'eigenlijk raken de pen en de tafel elkaar niet, omdat hun atomen elkaar niet raken'. "
Een mooie gedachte die uitspraken als 'we zijn wat we zijn, we zijn ons brein, ...' op losse schroeven zet, en ons alvast een aanvoelen van vrijheid verleent...
Geen opmerkingen:
Een reactie posten