In "En toen wisten we alles" (2011) wijst filosoof Coen Simon erop dat fictie en feit beide terug gaan op het Latijnse 'fingere' wat staat voor 'een proces van maken of scheppen'. Als mens creëren we niet alleen verhalen of fictie, maar ook de 'harde' feiten waar we via de wetenschappen naar op zoek gaan. We scheppen de werkelijkheid om ons heen, verzorgen de regie, meten ons manieren aan van kijken, aanvoelen, bewijzen, spreken, ...

In deze blog laveren we tussen fictie en feit, gaan op zoek naar richtinggevende ideeën of opmerkelijke verhalen, volgen de sporen die wij, mensen, uitzetten in de werkelijkheid. We foerageren, sprokkelen, ... zoeken betekenis.

zondag 12 januari 2014

Het niet-weten als motor

De Japanse magisch-realistische schrijver Haruki Murakami wordt 65. Bekende titels zijn "Norwegian wood" (1987), "Kafka op het strand" (2002), "1q84" (2009), ... stevige romans die de lezer op sleeptouw nemen. In de boekenbijlagen van De Standaard en NRC-Handelsblad van 10 januari 2014, interviewt Auke Hulst de auteur op Hawaaï.

"Ik heb geen enkele bewegwijzering. Het is reizen zonder kaart", vernemen we: "Het enige wat ik nodig heb is zelfvertrouwen - het geloof dat ik ooit, op een dag, het verhaal waaraan ik begin ook daadwerkelijk zal kunnen beëindigen. Voordat ik die kracht in mezelf voel, begin ik niet eens."

Die reis is niet belangenloos: "Ik wil zélf veranderen tijdens het schrijven van een boek. Als de reis niets met me gedaan heeft, dan is de reis zinloos geweest. Mijn personages doorstaan de storm, maar ikzelf en de lezer ook." Niet de kleine finesses in de plot zelf zijn het allerbelangrijkst: "De verandering is waar het om draait. Als de verandering heeft plaatsgevonden is het verhaal voltooid."

Schrijven heeft ook te maken met het zich blootstellen aan het 'gif' in de geest want: "Zonder gif kan een verhaal niet boeien." Dat gif is "...iets wat onnatuurlijk en kwaadaardig is. Een gevoel... nauwelijks in woorden te vatten. Gelukkig (...) heb ik de kracht elk moment voor de gezonde kant (...) te kunnen kiezen." Wat mij betreft leunt Murakami hiermee niet alle sterk aan bij zijn lievelingsauteur Franz Kafka, maar ook bij Howard Philips Lovecraft, een quasi mytisch geworden auteur van horrorverhalen die zijn hoofdrolspelers steevast meesleept naar duistere plaatsen in de werkelijkheid en zichzelf die hen voor het leven tekenen, zo niet quasi vernietigen. Reizen zonder kompas of kaart, reizen die de betrokkenen niet onberoerd of onveranderd laten...


Geen opmerkingen:

Een reactie posten