Socioloog Pierre Bourdieu was gefascineerd door de schilder Eduard Manet, en meer bepaald door diens "Le déjeuner sur l'herbe" dat leest als een manifest tegen de gevestigde instituties. Wat we op het doek zien gaat tegen de heersende conventies in, verwekte schandaal en zette aldus een omwenteling in beweging of gaf er op zijn minst uiting aan.
Even fascinerend is op zijn minst ook de manier waarop een academicus als Bourdieu op kan gaan in zijn onderwerp, in een werk dat alles vertegenwoordigt waar hij zelf voor probeert te staan. Er klopte niets in dit doek, zo beweert de socioloog, de naakte vrouw, de mannen converserend op het gras... Een doek dat het geloof, de opvattingen die men er toen op na hield aan het wankelen bracht. Het gesloten systeem waarin ons hele menselijke denken doorgaans gevangen zit, werd aldus aan het wankelen gebracht, werd heel even een 'veld' van polarisatie en transitie, bood ruimte aan botsende opvattingen.
Het mooist aan het boek "Manet: Une révolution symbolique" - een neerslag van de colleges die Bourdieu wijdde aan Manet - is volgens Bas Heijne (NRC-Handelsblad, 14 februari 2014) de aanstekelijke wijze waarop er college werd gegeven: "Dit is denken, tasten naar betekenis, altijd bedacht op de fatale verleiding van het simpele patroon, de hapklare reductie". Een hele uitdaging, dit sleutelen en zoeken naar betekenis, ... Geen gebruikelijk academisch discours, maar een denken dat fladderend op zoek gaat, de chaos van het zijn wil bezweren, zonder te vervallen in eenduidigheid.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten